पर्वत निर्मिती

अर्थ आणि प्लॅनेटरी सायन्स लेटर्समध्ये प्रकाशित केलेल्या अभ्यासात, संशोधकांनी हिमालय-तिबेट पठारासह प्रमुख पर्वतश्रेणींच्या निर्मितीदरम्यान आच्छादनातील खंडीय कवचाचे महत्त्वपूर्ण नुकसान मोजले आहे. डॉ. मोनाश युनिव्हर्सिटीचे रिसर्च फेलो झिय झू यांनी सहकाऱ्यांसह क्रस्टल डायनॅमिक्सचे विश्लेषण केले, ज्यामुळे पृथ्वीच्या भूगर्भीय उत्क्रांतीवर परिणाम होऊन 30% कवच टक्कर झोनमध्ये नष्ट झाले असावेत. युरोपियन आल्प्स आणि झाग्रोस पर्वत यांसारख्या इतर पर्वतीय प्रणालींशी निष्कर्षांची तुलना केली गेली.

टक्कर दरम्यान मोठ्या प्रमाणात क्रस्टल नुकसान

त्यानुसार अभ्यासटक्कर दरम्यान सबडक्शन किंवा डिलेमिनेशन झालेल्या कॉन्टिनेंटल क्रस्टचे प्रमाण मोजण्यासाठी संघाने वस्तुमान आणि खंड संतुलन मॉडेल विकसित केले. कवच घट्ट होणे, बाजूकडील बाहेर काढणे आणि धूप यांचे मूल्यांकन करून, एक असंतुलन ओळखले गेले, जे सुचविते की कवचाचा बराचसा भाग आच्छादनात बुडला आहे. डॉ. झू यांनी Phys.org ला सांगितले की या प्रक्रियेची तुलना मऊ सामग्री संकुचित करण्याशी केली जाऊ शकते, जेथे विस्थापित भाग जमिनीच्या पातळीवर संरक्षित होण्याऐवजी पृष्ठभागाच्या खाली अदृश्य होतात.

क्रस्टल रीसायकलिंगमागील यंत्रणा

विशेषत: हिमालय-तिबेट पठाराच्या निर्मितीदरम्यान, क्रस्टल रीसायकलिंग चालविणारी प्राथमिक यंत्रणा म्हणून डिलेमिनेशनवर या अभ्यासाने प्रकाश टाकला. घनदाट लिथोस्फेरिक सामग्रीच्या बुडण्याद्वारे चिन्हांकित केलेली ही प्रक्रिया, आच्छादनाचा प्रभाव दर्शविणाऱ्या भू-रासायनिक मार्करसह विशिष्ट खडकांच्या निर्मितीशी जोडली गेली. या घटनांचा हिमालयाच्या जलद उन्नतीशी आणि त्यानंतरच्या हवामानातील बदलांशी, सुमारे 22 दशलक्ष वर्षांपूर्वी झालेल्या तीव्र मान्सूनच्या पावसाचाही पुरावा आहे.

माउंटन सिस्टम्सवर परिणाम

इतर प्रदेशांमध्ये, जसे की युरोपियन आल्प्स आणि झाग्रोस पर्वत, तत्सम प्रक्रिया नोंदवल्या गेल्या. आल्प्सच्या क्रस्टल व्हॉल्यूमपैकी जवळपास 50% आणि झाग्रोस पर्वताच्या क्रस्टच्या 64% पर्यंत त्यांच्या संबंधित निर्मिती कालावधीत नष्ट झाले. संशोधन असे सूचित करते की असे नुकसान पृथ्वीच्या संपूर्ण इतिहासात झाले आहे, ज्यामुळे अब्जावधी वर्षांपासून आवरण रचना प्रभावित झाली आहे.

हे संशोधन सखोल-पृथ्वी प्रक्रिया आणि पृष्ठभागावरील बदल यांच्यातील परस्परसंबंध अधोरेखित करते, क्रस्टल डायनॅमिक्स ग्रहाला कसे आकार देतात याबद्दल अंतर्दृष्टी देतात.